O projektu

Pitanje ženskog liderstva i uticaja u muzičkim praksama predstavlja važan istraživački problem koji u ovdašnjoj naučnoj praksi do sada nije adekvatno tretiran. Naučno bavljenje ženskim liderstvom doprinelo bi sagledavanju uloge i mesta žena kao akterki u muzičkim mrežama, kao i razumevanju strategija vođstva, prepreka povodom roda i kolaborativne dinamike muzičkih zajednica u svetlu održivosti i rodne ravnopravnosti. Proučavanjem ženskog liderstva u muzici doprineće se i razumevanju procesa izmene vladajućih rodnih režima u savremenoj srpskoj kulturi. Osnovni cilj projekta “Žensko liderstvo u muzici: kros-žanrovsko proučavanje ženskih uloga, moći delovanja i kolaborativnih praksi stvaranja muzike u Srbiji” jeste da se ponudi bolje razumevanje istorijske marginalizacije muzičarki i da opiše i protumači tekuće stanje ženskog muzičkog liderstva u lokalnom kulturalnom i ekonomskom kontekstu. Drugi projektni ciljevi uključuju osnaživanje muzičarki na sceni tradicionalne, alternativne i njorld muzike, i opsežnu diseminaciju rezultata i zaključaka projekta akademskoj i široj publici. Metodološki okvir projekta oslanja se na intenzivan etnografski istraživački rad, kao i na kritičko prevrednvanje objavljenih i arhivskih izvora o ženskom muziciranju. Takođe, projekat uključuje i primenjenu naučnu dimenziju, u formi akcionog istraživanja (kolaborativni podaci, javni razgovori, pisanje predloga praktičnih politika), koje bi trebalo da doprinese poboljšanju statusa današnjih i budućih liderki na domaćim muzičkim scenama, kao i održivosti i raznolikosti srpske muzičke kulture. Sama tema rodno određenog liderstva u muzici i interdisciplinarni pristup koji se jednovremeno oslanja na etnomuzikologiju, kulturalne studije i kulturni menadžment zasnovan na vrednostima, predstavljaju novinu u ovdašnjoj naučnoj produkciji. Liderka projekta je dr Iva Nenić (FMU), a učesnice su dr Mirjana Zakić, dr Sanja Ranković i MA Ana Petrović, sa Katedre za etnomuzikologiju FMU, kao i MA Tatjana Nikolić sa Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu. Rezultati ovog istraživanja trebalo bi da pomognu boljem razumevanju i prepoznavanju ženskog kreativnog doprinosa, uticaja i potencijala u srpskoj kulturi. Projekat se sprovodi uz podršku Fonda za nauku Republike Srbije, u okviru PROMIS programa za izuzetne projekte mladih istraživača (PROMIS, evidencioni broj projekta 6066876, FLIM).

Projekat „Female leadership in music: a cross-genre research of women’s roles, agency and collaborative music-making practices in Serbia“ ( „Žensko liderstvo u muzici: proučavanje ženskih uloga, moći delovanja i kolaborativnih muzičkih praksi u Srbiji u transžanrovskom kontekstu“, akronim FLIM) zasniva se na proučavanju tipova, dinamike i statusa ženskog liderstva u muzičkim praksama izvan mejnstrim kulture u Srbiji, sa akcentom na tradicionalnoj, neotradicionalnoj i alternativnoj muzičkoj sceni. Projekat kombinuje etnomuzikološko etnografski orijentisano istraživanje (intervjui, posmatranje i posmatranje sa učestvovanjem, fokus grupe, audiovizuelno beleženje muziciranja) sa analizom medijskih i popularnih narativa, javnih politika i teorijskim i interdisciplinarnim proučavanjem rodnih aspekata ženskog delovanja i liderstva u postojećoj literaturi. U početnoj fazi istraživanje je usmereno na muzičarke koje pripadaju neotradicionalnoj, folklornoj i alternativnoj sceni, a koje u svojim neposrednim kontekstima i u široj društvenoj zajednici zaposedaju istaknute i vidljive pozicije i obavljaju vodeće uloge, a delom i na i druge učesnice muzičkih zajednica koje prepoznaju i prate liderke. Istraživački tim je tokom prva tri meseca projekta intervjuisao veći broj izvođačica: 16 primarnih informantkinja i 15 sekundarnih informantkinja, i obavio intervjuisanje i posmatranje u vidu multilokacijske etnografije (u više navrata u Beogradu, Kraljevo, Kosjerić, Kladovo, Aradac, Ranilug, Gornja Crnuća, Peštersko-sjenička visoravan). Nastojanje tima bilo je da rasvetli oblike ženskog liderstva i, šire, muzičkog rada u području kreativne kulture, potom da sagleda kako istaknute muzičarke doživljavaju sebe, a kako ih vidi zajednica, za kakve se oblike saradnje i društvenih aktivnosti muzičarke zalažu, kakva im je moć delovanja, te na kakve mogućnosti i prepreke nailaze u svojoj izvođačkoj i široj delatnosti. Pored individualnih i grupnih intervjua sa izvođačicama različite stilsko-žanrovske orijentacije, starosti i etničkog porekla, tim projekta FLIM obavljao je i aktivnosti neposrednog terenskog posmatranja, uzimajući u obzir probe, nastupe, koncerte i druge oblike javnog delovanja muzičarki kao društvena uprizorenja u kojima rod igra važnu ulogu, bez sumnje delimično oblikovane tekućim okolnostima COVID-19 pandemije. Budući da koncept muzičkog liderstva kao specifična društvena aktivnost nije do sada proučavan u domaćoj naučnoj zajednici, a naročito sa stanovišta rodnih režima, početna faza projekta usmerena je i na formiranje interdisciplinarne teorijske platforme koja ukršta saznanja o liderstvu, rodu i ženskosti iz domena etnomuzikologije, antropologije, kulturnog menadžmenta, studija liderstva i drugih nauka. U prva tri meseca načinjen je i pohranjen veliki broj snimaka intervjua, audio i video snimaka nastupa i fotografija, u vidu baze za dalju naučnu obradu, i osnove za budući arhiv namenjen široj javnosti. Članice tima su tokom prvog kvartala projekta objavile dva rada u kojima se raspravljaju elementi teorijske postavke koju je projekat iznedrio, i učestvovale su na međunarodnim i domaćim naučnim konferencijama, uz brojne planove povodom nastavka terenskih istraživanja, učešća na naučnim skupovima i publikovanja istraživačkih rezultata.

Pišite nam

Vaši predlozi, sugestije i inicijative će biti dobrodošle i korisne za naš projekat.